Случайные значения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
Исключения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
Потоки текстовых данных . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
8.5 Форточка в мир побочных эффектов . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
Отладка программ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
8.6 Композиция монад . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
8.7 Краткое содержание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
8.8 Упражнения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
9 Редукция выражений
136
9.1 Стратегии вычислений . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
Преимущества и недостатки стратегий . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138
9.2 Вычисление по необходимости . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
9.3 Аннотации строгости . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141
Принуждение к СЗНФ с помощью seq . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141
Функции с хвостовой рекурсией . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
Тонкости применения seq . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
Энергичные образцы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
Энергичные типы данных . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
9.4 Пример ленивых вычислений . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
9.5 Краткое содержание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146
9.6 Упражнения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
6
10 Реализация Haskell в GHC
149
10.1 Этапы компиляции . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149
10.2 Язык STG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150
10.3 Вычисление STG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
Куча . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
Стек . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
Правила общие для обеих стратегий вычисления . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
Правила для стратегии вставка-вход . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
Правила для стратегии вычисление-применение . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156
10.4 Представление значений в памяти. Оценка занимаемой памяти . . . . . . . . . . . . . . . . . 156
10.5 Управление памятью. Сборщик мусора . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
10.6 Статистика выполнения программы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
Статистика вычислителя . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Профилирование функций . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
Поиск источников внезапной остановки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
10.7 Оптимизация программ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
Флаги оптимизации . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Прагма INLINE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Прагма RULES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
Прагма UNPACK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
10.8 Краткое содержание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
10.9 Упражнения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
11 Ленивые чудеса
175
11.1 Численные методы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
Дифференцирование . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
Интегрирование . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
11.2 Степенные ряды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Арифметика рядов . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
Производная и интеграл . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Элементарные функции . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
11.3 Водосборы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
11.4 Ленивее некуда . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
11.5 Краткое содержание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
11.6 Упражнения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185
12 Структурная рекурсия
186
12.1 Свёртка . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
Логические значения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
Натуральные числа . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187
Maybe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
Списки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
Деревья . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
12.2 Развёртка . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
Списки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191
Потоки . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
Натуральные числа . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
12.3 Краткое содержание . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193
12.4 Упражнения . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193
13 Поиграем
195
13.1 Стратегия написания программ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195





